‘Onze wortels liggen waar wij ze vinden’

Hij was 27 jaar toen hij muziek begon te studeren. Vijf jaar later is masterstudent Jean-Christophe Bonnafous een veelbelovende pupil van bansuri-grootmeester Hariprasad Chaurasia en docent Henri Tournier. Daarnaast is de Fransman medeorganisator van de maandelijkse Full Moon concerten.

Hij vertelt het alsof het de normaalste zaak van de wereld is, maar zijn verhaal hangt van bijzondere gebeurtenissen aan elkaar: Jean-Christophe Bonnafous trok op 27-jarige leeftijd naar India op zoek naar het geluid van de bansuri (bamboefluit uit de Hindoestaanse muziek) en werd daar meteen leerling van grootmeester Hariprasad Chaurasia. Zes maanden later zat de Fransman in Nederland op het conservatorium.

Jean-Christophe Bonnafous (Perpignan, 1977), die afgelopen zomer afstudeerde aan de Rotterdam World Music Academy van het Rotterdams Conservatorium en nu de Master of Music doet in dezelfde richting, vertelt: ‘Ik had filosofie gestudeerd met een bachelor in humanitaire hulp en wilde in die richting verder. Toen ontdekte ik het geluid van die fluit. Ik vertrok naar India en werd direct verliefd op de Indiase muziek.’

In Mumbai kocht hij een instrument en begon hij te spelen. ‘Maar ik merkte dat ik sturing nodig had,’ vertelt hij. Hij zocht bansuri-virtuoos Hariprasad Chaurasia op. ‘In India kun je dat doen, ook al ben je niet gevorderd. Als een docent je op een intuïtieve manier mag, neemt hij je aan als leerling.’ En zo gebeurde het.

Met Chaurasia had Jean-Christophe de grootste vernieuwer en vertolker van de bansuri-muziek te pakken. ‘Vroeger was het een instrument voor volksmuziek. Chaurasia heeft de techniek en klank ontwikkeld en er een klassiek muziekinstrument van gemaakt. Hij heeft de cultuur van de bansuri veranderd.’ Lachend: ‘Nu is hij een oude man, maar nog steeds kan niemand hem bijhouden.’

Na die periode in India kreeg Jean-Christophe een baan in Irak bij een humanitair project, maar hij koos er toch voor naar het Rotterdams Conservatorium te komen, waar Chaurasia naast bansuri-docent artistiek leider is van de studierichting Indiase muziek. ‘Vanaf dat moment ben ik alleen voor de muziek gegaan.’ Na een paar jaar kreeg de Fransman de kans om met zijn mentor op tournee te gaan. ‘In de traditionele Indiase muziekstudie is dat een normaal onderdeel van het leerproces. Ik heb hem begeleid in onder meer Oekraïne, Zwitserland en Nederland. Daar ben ik erg dankbaar voor.’

Eén van de belangrijkste dingen die Jean-Christophe aan de Rotterdam World Music Academy heeft geleerd, is dat je niet Turks hoeft te zijn om Turkse muziek te spelen, en niet Argentijns om de tango te doorgronden. ‘Ik ben een Fransman, maar mijn referentiekader is de Indiase muziek. Daarmee voel ik me sterk verbonden. Je bent niet gebonden aan de cultuur waarin je bent geboren. Je hebt een keuze. Onze wortels liggen daar waar wij ze vinden.’

Dit jaar is Jean-Christophe begonnen aan de tweejarige Master of Music. Hij heeft zich tot doel gesteld een compositie te schrijven waarin klassieke Indiase muziek en Westerse minimal music elkaar vinden. Hoe dan ook zal hij de bansuri als basis gebruiken. ‘Ik wil dat mensen de kans krijgen deze fluit te horen. Hij heeft zo’n enorme invloed op mijn leven gehad. Ik wil mijn liefde voor het instrument delen.’

Naast school is de Fransman actief met het organiseren van de succesvolle reeks Full Moon concerten. Ook dat heeft een wonderlijke voorgeschiedenis. ‘Ik verzorg een dag per week een jonge vrouw, Evelyne. Zij is, behalve haar handen, volledig verlamd. In november 2008 kregen Evelyne en ik het idee om een concert in het WMDC (World Music & Dance Centre) te organiseren met diverse soorten muziek, dat zij zou kunnen bijwonen. Ze koos onder meer flamenco, een klassiek pianostuk en Turkse muziek.’ Hoewel Evelyne het concert moest missen, was de avond een groot succes. ‘Het was nooit het doel, maar het werd een maandelijkse avond die één van de best bezochte is van het WMDC.’ Evelyne heeft later andere avonden bezocht. ‘Ze kan niet rechtop zitten, maar met haar bed danst ze als een waanzinnige.’

Een ander doel van de Full Moon concerten – die Jean-Christophe organiseert samen met de Mexicaanse bansuri-studente Aura Rascón – is studenten de kans geven zich te presenteren voor een publiek. ‘Ze kunnen hier experimenteren en ervaring opdoen. Bovendien is het leuk om te ontdekken waar je medestudenten mee bezig zijn, en om diverse disciplines te vermengen. En we leggen alles vast op video en audio, opdat studenten promotiemateriaal hebben van hun projecten.’